Prozie tworzonej przez przedstawicieli mniejszości
etnicznych w Stanach Zjednoczonych towarzyszy pewien rodzaj melancholii. W
swoich dziełach pisarze zwykle z nostalgią odnoszą się do swoich prawdziwych
korzeni, rozprawiają się z niesprawiedliwością ”białych” czy opisują
skomplikowane relacje między „swoimi”. Tak jest u Leslie M. Silko, Maxine Hong
Kingston czy Toni Morrison. Każda z tych pisarek pochodzi z innego zaplecza
kulturowego, ale wszystkie połączyło jedno: trudne życie w Ameryce. Ta
specyficzna melancholia odczuwalna jest także w powieści Sula Toni Morrison.
Historia opowiada o przyjaźni dwóch czarnoskórych
dziewczynek, Nel Wright i Suli Peace. Obie wychowują się w małym miasteczku
Medallion w stanie Ohio, gdzie razem przechodzą przez trudny okres dojrzewania,
aby w końcu wybrać odmienne drogi życiowe. Nel zostaje żoną i matką, a Sula
wyjeżdża na studia, aby po 10 latach nieobecności wrócić do rodzinnego
miasteczka. Jednak jej powrót na zawsze odmieni życie mieszkańców, a przyjaźń
dwóch kobiet zostanie wystawiona na najcięższą próbę.
Morrison zawsze kojarzyła mi się z Beloved i tak zwanymi „atrocities
of slavery”, gdzie autorka opisywała okrutny los niewolników. Sula to także
studium cierpienia ciała i duszy, ale w innym wymiarze. Morrison prawie nie
wspomina tu o niewolnictwie, ale skupia się na ukazaniu wewnętrznych rozterek
kobiet, których życie także nie szczędziło. Nie mogę ocenić ich wyborów, ale szanuję obie bohaterki za to, że postępowały
zgodnie z własnym sumieniem. Nel jako ta bardziej rozważna wybrała domowe
ognisko, Sula jako wolny duch wybrała życie na własnych zasadach, nie do końca
zgodne z opinią innych.
Ze wszystkich bohaterek powieści, które dotąd czytałam,
żadna nie przemówiła do mnie tak jak Sula. Jej nieposkromiony duch, jej
ciekawość, ale też idealizm i naiwność przebijają przez karty powieści,
jakbyśmy mieli do czynienia z prawdziwą osobą. Kobietą z krwi i kości. Tu także
tkwi siła powieści Morrison. Wierzymy w każde jej słowo i dajemy zarazić się
melancholią. Z niecierpliwością czekam, kiedy sięgnę po kolejną książkę
zdobywczyni Nobla w dziedzinie literatury.
Moja ocena: 7/10
Tytuł: Sula
Autor: Toni Morrison
Ilość stron: 174
Wydawnictwo: Plume, 1982
